سايير حركتلر

اوبلاست قارس و سياست تاتاريزه كردن ملت ترك

مئهران باهارلي

سياست تاتاريزه كردن و يا تقسيم و تجزيه گروههاي ملي به گروهكهاي ملي و قومكهاي متعدد، يكي از شناخته ترين سياستهاي استعماري روسيه تزاري و بعدها اتحاد شوروي است كه در باره ملل تحت سلطه اش و بويژه توركيك اعمال كرده است. اين سياست در قفقاز و مناطق مجاور آن پس از اشغال كردن آنها توسط روسيه نيز به اجرا گذارده شد. نمونه زير در مورد ناحيه قارس است كه خلق ترك ما در اين گوشه از وطنش پس از اشغال شدن توسط روسيه تزاري در معرض اين سياست استعماري قرار گرفت.

 

 

آمار سال ١٨٩٢ تركيب اتنيك قارس

 

در سال ١٨٩٢  طبق بروكهاوس، جمعيت اوبلاست قارس ٢٠٠٨٦٨ نفر بود. مقامات روس تركيب قومي و مذهبي اين جمعيت را به ترتيب زير گزارش كردند:

 

تركها (شامل تعددادي از آجارها): ٢٤٪

ارمنيها: ٢١،٥٪

كردها: ١٥٪ (شامل مسلمانان سني و بعضي از يزيديها)

قاراپاپاقها: ١٤٪ (سني و بعضي شيعه)

قاراپاپاقهاي علوي: ٥٪ (با توركمانها ذكر شده اند)

يونانيهاي قفقاز: ١٣،٥٪ (و يا يونانيهاي پونتيك شرقي از گرجستان و نواحي شمال شرق آناتولي، مسيحي اورتودوكس)

روسها: ٧٪ (اكثرا سكتارينها، مانند مولوكانها، دوخوبورها، ...)

 

تركيب مذهبي اهالي نيز چنين گزارش شد:

 

مسيحيان اورتودوكس: ١٤٪

سكتارينها: ٥٪ (مولوكانها، دوخوبورها، ...)

كليساي آپوستوليك ارمني: ٢١٪

كليساهاي مسيحي ديگر: ٠،٧٥٪

مسلمانان: ٥٣٪، شامل سني: ٤٦٪، شيعه: ٧٪

علويها: ٥٪ (با نام علي اللهي گزارش شده است)

يزيدي: ١،٢٥٪

 

در نگاه نخست، تركها و ارمنيها با تفاوت دو و نيم درصد به ترتيب اولين و دومين گروه قومي اوبلاست قارس به نظر مي رسند. اما با نگاهي دقيقتر معلوم مي شود مقامات روسي، گروه اتنيك واحد ترك را به سه گروه مجزاي ترك، قاراپاپاق و توركمان (قاراپاپاق علوي) تجزيه و هر كدام را جداگانه ذكر كرده اند. اين در حالي است كه به عنوان مثال همه گروههاي يوناني با ريشه جغرافيائي مختلف (گرجستان، شمال شرق آناتولي) را تحت يك نام واحد يوناني و يا گروههاي كرد معتقد به مذهب سني از دين اسلام و دين كاملا جداي يزيدي را يكجا زير تيتر واحد كرد آورده اند. اما يك گروه واحد ترك را، به منظور كاهش درصد جمعيتي آن، بر اساس مذهب (علوي) و طايفه (قاراپاپاق) تجزيه و تقسيم كرده اند.

 

با اين وصف، درصد واقعي جعميت ترك اوبلاست قارس در تاريخ مزبور، ٤٣ ٪ و دقيقا دو برابر درصد جمعيت ارمنيها كه ٢١،٥٪ است، مي باشد:

 

گروه اتنيك ترك: ٤٣٪. شامل ترك ٢٤٪ + قاراپاپاق ١٤٪ (سني و شيعه) + توركمان علي اللهي ٥٪ (قاراپاپاق علوي)

گروه اتنيك ارمني: ٢١،٥٪

 

آمار سال ١٨٩٧ اوبلاست قارس

 

سرشماري امپراتوري روسيه در سال ١٨٩٧ جمعيت اوبلاست قارس را ٢٩٠٦٥٤ نفر نشان مي دهد. (در سال ١٨٩٢ جمعيت اوبلاست ٢٠٠٦٨٨ نفر بود.٩٠٠٠٠ نفر اضافي، مربوط به مهاجريني است كه حاكميت روسيه در راستاي سياست روسسازي و ترك زدائي در طي ٥ سال وارد منطقه كرد و در آن جاي داد).

 

تركيب قومي اهالي در سرشماري ١٨٩٧ روسيه، اوبلاست قارس: جمعا ٣١٣٤٨٢

 

ارمني: (٧٣٤٠٦ نفر) ٢٣،٤٢٪

ترك: (٦٣٥٤٧ نفر) ٢٠،٢٧٪

يوناني قفقاز: (٥٦٥٩٣ نفر) ١١،٢٪

كرد: (٤٢٩٦٨ نفر) ١٤،٨٪

قاراپاپاق: (٢٩٨٧٩ نفر) ٩،٥٣٪

روس: (٢٢٣٢٧ نفر) ٧،٧٪

تركمان (قاراپاپاق علوي): (٨٤٤٢ نفر) ٢،٩٪

اوكراييني: (٥٢٧٩ نفر) ١،٨٪

لهستاني: (٣٢٤٣ نفر) ١،١٪

تاتارها (آزربايجاني): (٢٣٤٧ نفر) ٠،٧٥٪

يهودي (شامل ييديش): ١١٣٨ نفر

ليتوانيها: ٨٩٢ نفر

آسوري (كلداني): ٥٨٥ نفر

فارس: ٥٦٨ نفر

گرجي: ٥٤٣ نفر

اوستين: ٥٢٠ نفر

استونيائي: ٤٥٥ نفر

لزگين: ٤٤٨ نفر

آلمان: ٤٣٠ نفر

بلاروسها: ٢٥٠ نفر

باشقيرها: ٢٠٧ نفر

 

طبق اين سرشماري، ارمني ها با ٢٣،٤٢٪ اكثريت نسبي و تركها با ٢٠،٢٧ ٪دومين گروه قومي جمعيت را تشكيل مي دهند. اما با تدقيق آمار معلوم مي شود مقامات روس، توده اتنيك ترك را بر اساس جغرافيا، طايفه و مذهب به چهار گروه قومي تجزيه كرده اند: ترك، قاراپاپاق، توركمان، تاتار (آزربايجاني). بنابراين درصد جمعيتي واقعي اتنيك ترك در منطقه در مجموع ١٠٤٢١٥  نفر ويا ٣٣،٢٤٪  است. يعني ترك ٢٠،٢٧٪ + قاراپاپاق ٩،٥٣٪+ توركمان ٢،٩ ٪ + آزربايجاني ٠،٧٥٪

 

لازم به يادآوري است در اينجا صحبت از گروهاي توركيكي كه هر كدام خود را با يك نام اتنيكي متفاوت مي خوانند، و يا زبان يكديگر را متقابلا درك نمي كنند و يا در مناطق جغرافيائي منفصل از هم مي زيند و يا داوطلبانه از مقامات رسمي خواهان ناميده شدن با نامهاي متفاوت شده اند نيست. بلكه صحبت از يك توده واحد ترك است كه در يك منطقه اشغالي به طور به هم پيوسته مي زيست، همه به يك زبان و كمابيش يك لهجه واحد سخن ميگفت و همه خود را ترك مي خواند. تقسيم و تجزيه گروه اتنيكي واحد ترك به ترك، قاراپاپاق، توركمان، تاتار (آزربايجاني) از سوي حاكميت روسيه پس از اشغال منطقه، در راستاي سياست استعماري تفرقه بيانداز و حكومت كن بود. اين سياست با زياد جلوه دادن درصد جمعيتي ارمنيان در صدد ايجاد زمينه براي الحاق آتي اين منطقه ترك نشين به قلمرو دولت ارمنستان بود.

 

سياست تفرقه بيانداز و حكومت كن استعمار روسيه-شوروي، تنها محدود به قلمرو مناطق شرقي آناتولي كه اين دولت اشغال كرده بود نماند. امروز نيز پيروان ايدئولوژي استعماري آزربايجانيسم (آزربايجانگرائي استالينستي) و آزريسم (آزربايجانگرائي پان ايرانيستي) مدافع و مجري دو آتشه اين سياست ضدترك و استعماري در مورد خلق ترك ساكن در ايران اند. آنها با هزار و يك ترفند و در همگامي كامل باسياستهاي استراتژيك جمهوري اسلامي ايران، دولتهاي استعمارگر، آمارهاي سيا، ....،توده ترك ساكن در ايران را به آزربايجاني، آزري، ترك (تركان ساكن در استانهاي همدان، مركزي، البرز، ....)، و دهها گروه ترك ديگر (قشقائي، افشار، تركان خراسان، سنقري، ابيوردي، فريدني، بيات، قاجار، شاهسون، تيموري، .....) تجزيه و تقسيم ميكنند. و بدين ترتيب، وطن خلق ترك در شمال غرب ايران را به دو قسمت آزربايجاني و غير آزربايجاني تجزيه كرده، امكان مقاومت خلق ترك بر عليه سلطه ملت حاكم را از بين برده؛ آرمان اداره امور خود خلق ترك بدست خود و در قالب يك دولت ملي ترك را نابود مي سازند.