ديالوق و پولميك

سانای ائلداش : زنجان از نگاه حاکمان دژ و قلعه ای محکم در برابر نفوذ فعالیت های هویت طلبی به مرکز بود

 

اشاره: “فمینیسم سیاه” در موازات مبارزات دهه های پنجاه و شصت میلادی سیاه پوستان آمریکا و در کنار موج دوم مبارزات ضد آپارتاید تئوریزه شد. این گرایش ، مسأله اینکه همه زن ها صرف زن بودن در یک جبهه اند را زیر سؤال بُرد . آنها می گویند که سرکوب ماهیتی چند وجهی دارد و باید که کلیت آن را در مورد زنان مورد انتقاد قرار داد.

به همین سبب مهمترین مبارزه این گروه تلاش برای رفع نابرابری و ایجاد خود آگاهی در بین زنان سیاه، به منظور رسیدن به استقلال فردی و اجتماعی است.

از همین منظر امروز زن آذربایجانی در کنار انتقاد از مردسالاری حاکم در ایران مبارزه برای رفع تبعیض قومی را درنظر دارد.

 

سانای ائلداش متولد ۱۳۶۱ فعال مدنی آذربایجان اهل قزوین می باشد. وی در دانشگاه های ابهر و زنجان کارشناسی خود را به اتمام رسانده  و در حال حاضر دانشجوی رشته معماری دانشگاه غازی آنکارا بوده و بهمراه همسر خود در آنکارا زندگی می کند ؛ وی در آستانه  ۱۹ اردیبهشت روز دانشجویی آذربایجان  در گفتگویی با اویان نیوز درباره ماهیت، اهداف و چشم انداز جنبش دانشجویی آذربایجان و آفات آن می‌گوید.

 ۱٫ تعریف شما از ماهیت و اهداف جنبش دانشجویی آذربایجان چیست؟

جنبشهای دانشجویی معمولا حرکت های سازمان یافته ای هستند که از سوی دانشجویان یا برای پیگیری مطالبات صنفی و تحصیلی دانشجویان و یا در پیوند با سایر قشرهای جامعه و برای پیگیری مطالبات مللی- مدنی و خواسته های سیاسی نمود پیدا میکنند. حضور در یک شرایط خاص سیاسی- فرهنگی و تحرکات سیاسی در فضای عمومی حاکم بر کشور و حتی متاثر از شرایط منطقه ای- جهانی و نوع نگاه حاکمان سیاسی به تفاوتهای موجود در فضای سیاسی-فرهنگی  حاکم می تواند به فعالیت و شکل گیری جنبشها های دانشجویی منجرشود.

جنبش دانشجویی آذربایجان هم متاثراز جو حاکم بر فضای سیاسی داخل و شرایط منطقه ای(استقلال آذربایجان ازاتحاد جماهیر شوروی) پا به ظهور گذاشت و به خاطر مطالبات و خواسته های به حق خود با الهام گرفتن از جنبشهای سیاسی فعال حقوق بشری، رفع تبعیض نژادی، زبانی، اقتصادی و آزادی خواهی در راستای احقاق حقوق از دست رفته چندین ساله خود تداوم پیدا کرده است.

 باید اذعان داشت که این جریان از نظر تشکیلاتی دارای تواناییهای محدود و مشخصی است. هرگونه اعتراض دانشجویی، انتقاد و مخالفت سیاسی موجب سلب حقوق مسلم دانشجو می شود که در سالهای اخیر شاهد برخوردهای مختلفی شامل اخراج از دانشگاه گرفته، زندان و شکنجه با دانشجوهای فعال بوده و هستیم. ولیکن با وجود این سرکوبها و امکانات کم و فضای شدید امنیتی، فعالیتهای دانشجویی نقشی چشمگیری بر وضعیت فعلی آذربایجان ایفا می کند. ایجاد همبستگی با جنبشهای مختلف در آذربایجان، رفع ستم ملی یا کسب برابری حقوقی در تمام زمینه ها و با توجه به ماهیت دموکراتیکی این جنبش بکارگیری ارزشهای دموکراتیک و مسالمت آمیز از اهم اهداف جنبش دانشجویی آذربایجان میباشد.

۲٫ نقش وتاثیرگذاری این جنبش بر جامعه آذربایجان را چگونه ارزیابی می کنید؟

ایجاد پل ارتباطی بین دانشگاه و مردم، تفهیم مباحث و واقعیتهای اجتماعی به توده مردم، افزایش دادن آگاهی های عمومی در مورد مسایل ملی- مدنی و حقوقی از عمده تاثیرات جنبش دانشجویی بر جامعه آذربایجان میباشد. . فعالیتهایی از قبیل چاپ نشریات ادبی، برگزاری دهها مراسم شعر موسیقی، پخش کتب ادبی، اسفاده از پانلها وسایتهای اینترنتی، نصب روزنامه، هفته نامه و پوستروغیره در محیط دانشگاه موجب گردآمدن، همبستگی، ایجاد تفاهم و همگرایی دانشجویان فعال ترک زبان، آگاه کردن دانشجویان بی اطلاع، تلنگر زدن به دانشجویان و در آخر تربیت نیروهای فعال در خارج از دانشگاه می شود. علاوه بر این برگزاری چندین برنامه سخنرانی، میزگرد و تحصن و اعتراضات در دانشگاهها جرقه اعتراضات مردمی در نقاط مختلف آذربایجان را به رقم رساند که از مهمترین آنها اعتراضات اردیبهشت ۸۵ دانشگاهای آذربایجان بود که جرقه قیام یک خرداد تبریز و قیامهای اورمیه، اردبیل، زنجان، سولدوز و دهها شهر دیگر را شعله ور ساخت و موجب فراگیر شدن جنبش در گستره عمومی جامعه شد.

۳٫ عمده فعالیت های شما در عرصه جنبش دانشجویی حول چه محورهایی بودند؟

موقعیت جغرافیایی، نزدیکی به پایتخت و فرهنگ غالب مرکزگرایی در بین توده مردم در حوزه دانشجویی ما ایجاب میکرد که با با دقت، حساسیت، درایت و هوشیاری بیشتری به مسایل بپردازیم. در نظر گرفتن مصالح عمومی ملت آذربایجان تصمیماتی مدبرانه در فعالیتهایمان را می طلبید. علاوه بر این با توجه به وضع موجود بین سالهای ۸۵ تا ۸۹ و با توجه به اینکه شهر زنجان از نگاه حاکمان دژ و قلعه ای محکم در برابر نفوذ فعالیت های هویت طلبی به مرکز بود و اینکه زنجان زادگاه فعالینی همچون سعید متین پور و دیگران بود، فضای موجود آن زمان در زیر فشارهای فو ق العاده امنیتی قرار داشت. با این وجود بازگشایی چندین نشریه، برگذاری مراسم شب شعر، موسیقی و برگذاری جلسات متعدد وشرکت در تحصن و اعتراضات دانشجویی باز کردن راهی برای حضور بیشتر دانشجوهای دختر ترک زبان برای شرکت در محافل سیاسی از جمله فعالیتهایمان بود. همکاری در راه اندازی و انتشار نشریه آراز در ابهر و نشریه شهریار در زنجان و برگزاری مراسم موسیقی، شعر و جلسات متعدد از جمله فعالیت های من بوده است.

۴٫ عملکرد جنبش دانشجویی، در دوره دانشجویی خود را چگونه ارزیابی می کنید؟

همزمان با شروع به تحصیل من در دانشگاه جنبش به خاطر فشارهای زیاد و تهدید های مکرر مجبور به سکوت مقطعی شده بود. مسئولین دانشگاه بسیار شدید تر و سختگیرانه تربرخورد می کردند. به هر حال به همراه دوستان این فشارها را با درایت و مقاومت پشت سر گذاشتیم ترکیب خوبی از نیروهای جوان و با تجربه را توانستیم وارد ارکان مهم تصمیم گیری کنیم و وارد دور جدید از فعالیتهای خود شدیم. در کل جنبش دانشجویی در زمان تحصیل من از کارنامه خوبی برخوردار است.

۵٫ رابطه جنبش دانشجویی آذربایجان با حرکت ملی آذربایجان را چگونه می توان تعریف کرد؟

دانشجویان ترک زبان دانشگاهها هر زمان به عنوان سفرای مردم خویش اهداف دموکراتیک حرکت ملی آذربایجان را به سایر دانشجویان و روشنفکران و فعالین شهرهای محل تحصیل خود می رسانند. جنبش دانشجویی جنبشی است جسور در کالبد شکافی مسایل و وقایع و به تبع آن یافتن راه حلهای مناسب برای برون رفت از بن بستها که برای بقا و ادامه حیات حرکت ملی راهکارهای جدیدی را می یابند و البته با تاثیر پذیری از بحرانها و گذارهای جامعه گاه گرفتار بحران می شود. جنبش دانشجویی یکی از ارکان اصلی سیاسی حرکت ملی است. این جنبش به جهت پایگاه اجتماعی خود توانسته به صورت فراگیر در بین جوانان و توده مردمی راه پیدا کند و در آینده میتواند به عنوان قشر تحصیل کرده و روشنفکر جامعه مسیر درست جنبش هویت خواهی را به توده مردم نشان بدهد.

۶٫ چشم انداز جنبش دانشجویی آذربایجان را چگونه متصور می شوید؟

عموما جنبش های دانشجویی جنبشهایی هستند که به لحاظ سنی به شدت جوان اند و هم از این رو از آرمانگرایی بسیار بالایی برخوردارند و از پویاترین گروههای اجتماعی محسوب میشوند. جنبش دانشجویی به خاطر سروکار داشتن با علم و فکر و دانش اساسا از ترکیب روشنفکری بالایی برخوردار است. جنبش دانشجویی آذربایجان همزمان با شکل گیری خود همواره با تاکید به هویت طلبی و عدالت خواهی به عنوان موتور حرکت جنبش ملی آذربایجان و صدای بیدار جامعه آذربایجان محبوبیتی عمیق در دل راهیان آزادی پیدا کرد. رویکردی عدالت جویانه و رفع محدودیتهای فرهنگی اقتصادی نمود بارز این جنبش میباشد. با فراگیر شدن و گسترش فعالیت های دانشجویی به عنوان نیروی محرکه جنبش ملی آذربایجان شاهد رشد و فراگیر شدن حرکت هویت خواهانه از طرف ملت آذربایجان خواهیم بود.

۷٫ آفات جنبش دانشجویی آذربایجان کدامند؟

به نظر من از آفات اصلی جنبش دانشجویی و حتی حرکت ملی، شخص گرایی،خود محوری ونفع جویی است این مسائل به سرعت راه منفعت شخصی را می‌پیماید و چه بسا وقایع تلخی را نیز برای حرکت ملی به رقم می‌زند. بخصوص در فلسفه فردگرایی سیاسی، این آثار منفی پر رنگ تر می‌شوند. یک سیاست مدار فردگرا اگر تنها به منفعت خود بیندیشد برای رسیدن به این منفعت ممکن است ملتی را زیر پای خودش له کند. حرکت ملی زائیده فکری و یا حاصل تلاشهای یک نفر نیست که بتواند قدرت را در این حرکت به دست یک نفر بدهد. بی توجهی و عدم پایبندی به مصالح ملی باعث می شود که منفع ملی به نفع خواستهای شخصی مورد معامله و بهره برداری قرار گیرد و حقوق منافع حرکت ملی را قربانی کند.

۸٫ سخن آخر؟

درآخرازهمه فرزندان آذربایجان که فداکارانه و جسورانه خواسته ها و مطالبات به حق خود را به دورازهرگونه هیاهوی سیاسی و درگیری های لفظی- فیزیکی در فضای سالم و مسالمت آمیز با در نظر گرفتن آرمانهای اخلاقی- انسانی دنبال میکنند قدردانی کرده و ضمن آرزوی آزادی زندانیهای آذربایجانی ازکلیه دوستان زحمت کش سایت اویان نیوز تشکر مینمایم.

 

منبع: اویان نیوز